Witaj w największym polskim słowniku terminów kryptowalutowych. Ponad 50 pojęć wyjaśnionych prostym językiem.
Spis treści:
- Blockchain
- Bitcoin (BTC)
- Ethereum (ETH)
- Smart Contract
- Halving
- Staking
- DeFi
- NFT
- Gas Fee
- Wallet
- Seed Phrase
- Private Key
- Public Key
- Cold Wallet
- Hot Wallet
- HODL
- FOMO
- FUD
- ATH
- ATL
- Market Cap
- Volume
- Bull Market
- Bear Market
- Whale
- Pump and Dump
- Rug Pull
- DYOR
- DEX
- CEX
- KYC
- AML
- MiCA
- Proof of Work (PoW)
- Proof of Stake (PoS)
- Mining
- Mempool
- Stablecoin
- Altcoin
- Memecoin
- Layer 1 (L1)
- Layer 2 (L2)
- Rollup
- Bridge
- TVL
- APY
- Yield Farming
- Liquidity Pool
- Impermanent Loss
- Airdrop
- ICO/IDO
Blockchain
Zdecentralizowany, niezmienny rejestr transakcji, na którym opierają się wszystkie kryptowaluty.
Bitcoin (BTC)
Pierwsza i największa kryptowaluta, stworzona w 2009 roku przez Satoshi Nakamoto.
Ethereum (ETH)
Druga największa kryptowaluta. Platforma do tworzenia smart kontraktów i dApps.
Smart Contract
Inteligentny kontrakt – program działający na blockchainie, wykonujący się automatycznie po spełnieniu warunków.
Halving
Wydarzenie zachodzące w Bitcoinie co 4 lata, redukujące nagrodę za blok o połowę. Historycznie poprzedzało bull marketsy.
Staking
Blokowanie tokenów w sieci Proof of Stake w zamian za nagrody (5-15% APY).
DeFi
Decentralized Finance – zdecentralizowane finanse oparte na smart kontraktach. Lending, DEX, derywaty bez banków.
NFT
Non-Fungible Token – unikalny token na blockchain, reprezentujący własność cyfrową (sztukę, kolekcjonerstwo).
Gas Fee
Opłata transakcyjna w sieci Ethereum, płacona walidatorom za przetworzenie transakcji.
Wallet
Portfel krypto – aplikacja lub urządzenie przechowujące klucze prywatne do kryptowalut.
Seed Phrase
12 lub 24 słowa służące do odtworzenia portfela krypto. NIGDY nie udostępniaj!
Private Key
Klucz prywatny – ciąg znaków dający dostęp do kryptowalut. Kto ma klucz, ten ma środki.
Public Key
Klucz publiczny – publiczny „adres” portfela. Bezpieczny do udostępniania.
Cold Wallet
Portfel offline (Ledger, Trezor). Najbezpieczniejszy sposób przechowywania krypto.
Hot Wallet
Portfel online (MetaMask, Phantom). Wygodny, ale mniej bezpieczny.
HODL
Holdowanie kryptowalut długoterminowo, niezależnie od wahań ceny. Slang z literówki „HOLD”.
FOMO
Fear Of Missing Out – strach przed przegapieniem zysku. Powoduje kupowanie na szczycie.
FUD
Fear, Uncertainty, Doubt – strach, niepewność, wątpliwości. Negatywne narracje obniżające cenę.
ATH
All-Time High – najwyższa cena w historii danego aktywa.
ATL
All-Time Low – najniższa cena w historii.
Market Cap
Kapitalizacja rynkowa = cena * podaż w obiegu.
Volume
Wolumen – wartość transakcji w danym okresie (zwykle 24h).
Bull Market
Rynek byka – okres rosnących cen.
Bear Market
Rynek niedźwiedzia – okres spadających cen.
Whale
Inwestor posiadający dużą ilość krypto, mogący wpływać na cenę.
Pump and Dump
Manipulacja ceną – sztuczne pompowanie i nagła sprzedaż. Nielegalne.
Rug Pull
Scam – twórcy projektu uciekają z płynnością. Strata całości.
DYOR
Do Your Own Research – sprawdź samodzielnie przed inwestycją.
DEX
Decentralized Exchange – zdecentralizowana giełda (Uniswap, PancakeSwap).
CEX
Centralized Exchange – centralizowana giełda (Binance, Bybit).
KYC
Know Your Customer – weryfikacja tożsamości na giełdzie.
AML
Anti-Money Laundering – przeciwdziałanie praniu pieniędzy.
MiCA
Markets in Crypto-Assets – regulacja krypto w UE, od 2025 obowiązkowa.
Proof of Work (PoW)
Algorytm konsensusu Bitcoina – walidatorzy (górnicy) używają mocy obliczeniowej.
Proof of Stake (PoS)
Algorytm konsensusu – walidatorzy zatwierdzają transakcje proporcjonalnie do swoich tokenów.
Mining
Wydobywanie krypto – proces walidacji transakcji w PoW.
Mempool
Memory pool – kolejka oczekujących transakcji w blockchain.
Stablecoin
Kryptowaluta o stałej wartości, powiązana z fiat (USDT, USDC = 1 USD).
Altcoin
Każda kryptowaluta inna niż Bitcoin.
Memecoin
Kryptowaluta oparta na memie (DOGE, SHIB, PEPE). Czysta spekulacja.
Layer 1 (L1)
Bazowa warstwa blockchain (Bitcoin, Ethereum, Solana).
Layer 2 (L2)
Warstwa nad L1 dla skalowania (Arbitrum, Optimism, Polygon).
Rollup
Technologia L2 grupująca transakcje przed wysłaniem na L1.
Bridge
Most między blockchainami – pozwala transferować tokeny między sieciami.
TVL
Total Value Locked – wartość krypto zablokowana w protokole DeFi.
APY
Annual Percentage Yield – roczny zysk z procentem składanym.
Yield Farming
Zarabianie na dostarczaniu płynności do protokołów DeFi.
Liquidity Pool
Pula płynności – tokeny zablokowane w protokole DEX umożliwiające swapy.
Impermanent Loss
Strata „tymczasowa” przy dostarczaniu płynności do LP wskutek zmian cen.
Airdrop
Darmowa dystrybucja tokenów do użytkowników (zwykle za wcześniejszą aktywność w sieci).
ICO/IDO
Initial Coin/DEX Offering – pierwsza publiczna emisja tokena.
Brakuje terminu?
Napisz do nas, dopiszemy. Słownik aktualizujemy regularnie.
Zobacz też: Binance Recenzja | Najlepsze giełdy | Jak zacząć